Limburgse kersenvlaai opnieuw onder druk door verschil in regelgeving EU

In Zuid-Limburg heersen grote zorgen over de traditionele Limburgse kersenteelt. Nederlandse telers hebben namelijk te maken met regelgeving die in België niet geldt om de fruitteelt te beschermen tegen de Suzuki-fruitvlieg. Ook Frank van Eerd van de Bisschopsmolen in Maastricht is opnieuw bezorgd over het mogelijk verdwijnen van het powerfood van Limburg.

Het is al jaren een probleem in de fruitteelt: de Suzuki-fruitvlieg. Meermaals is het verbod op de gewasbeschermingsmiddelen die telers gebruiken de afgelopen jaren even opgeschort, maar daar dreigt nu een eind aan te komen. Tenminste: in Nederland. Daarmee loopt de teelt van kersen in Nederlands Limburg gevaar, zo waarschuwen fruittelers en ambachtelijke vlaaienbakkers. Ze wijzen op de forse verschillen in regelgeving tussen België en Nederland.

De echte Limburgse vla, met keurmerk.

Van Eerd: ‘Powerfood dreigt te verdwijnen’
Door de problemen voor de fruittelers dreigt ook een gevaar voor de traditionele Limburgse kersenvlaai, zegt Frank van Eerd bij L1. De eigenaar van de ambachtelijke Bisschopsmolen in Maastricht gebruikt streekproducten voor zijn vlaaien. ‘Kersen zijn het powerfood van Limburg. Zoals het er nu naar uitziet gaan die kersenbomen verdwijnen uit Zuid-Limburg. Dat is het einde voor de mooie boomgaarden, maar ook voor de kersen. Dat is ontzettend jammer.’

Streekproduct met ingrediënten van buiten
De Limburgse vlaai is sinds januari 2024 officieel erkend als Europees streekproduct met een beschermde geografische aanduiding. Het risico bestaat dat juist die Limburgse vlaai straks gebakken gaat worden met ingrediënten die van buiten de streek gehaald moeten worden.

Van Eerd: ‘We hebben ons Europese BGA-label, maar ik vind het heel belangrijk om juist die regionale ingrediënten te gebruiken. Hier hebben we fruit, kersen en appels v

oor onze vlaaien. Niet alleen qua smaak, ook qua duurzaamheid. Je wil korte lijnen, geen import. Daarom maak ik me echt grote zorgen’, aldus Van Eerd.

Verschillende regels in België en Nederland
Groot probleem is dat fruittelers te maken hebben met nieuwe wetgeving rond gewasbe-schermingsmiddelen. Daarin wordt onder andere om gezondheidsredenen aangestuurd op het terugdringen van chemische middelen. Maar Europa trekt daarin niet één plan, de regels in België, Nederland en Duitsland zijn afwijkend van elkaar.
‘Als de kers begint te kleuren, legt de Suzuki vlieg daar eitjes in’, vertelt fruitteler Marcel Leesens van de Bemelerhof bij L1. ‘Als de kers rijpt, ontstaan ook de wormpjes. Dan kunnen we die kersen niet meer verkopen. We mogen niets meer spuiten, ook geen biologische middelen. Dat heeft te maken met het feit dat we hier in een grondwaterbeschermingsgebied zitten.’

Telers blij met nieuwe sluipwesp die fruitvlieg bestrijdt.

Onlangs meldde de NOS overigens dat de gehate Suzuki-fruitvlieg een nieuwe, natuurlijke vijand heeft in Nederland. Het gaat om een Aziatische sluipwesp die

zich hier heeft gevestigd en helpt de fruitvlieg te bestrijden, zo blijkt uit onderzoek van de Wageningen University & Research (WUR).

Of deze vlieg op tijd komt voor de Nederlands-Limburgse kersenteelt is de vraag. Bijzonder is in elk geval dat deze sluipwesp zich vrijwel alleen richt op de Suzuki-fruitvlieg. Deze soort fruitvlieg legt haar eitjes in rijpend fruit dat nog aan de struik of boom hangt. Voor fruittelers, onder wie kersentelers die fruit leveren voor banket en onder meer de Limburgse vlaai, is dat goed nieuws. De telers zoeken al jaren naar een oplossing, omdat de overheid de bestrijdingsmiddelen Tracer en Exirel niet meer wil toestaan in de zacht fruitteelt.

Het gaat om de sluipwespensoort Leptopilina japonicus. Deze wesp legt haar eitjes in jonge larven van de Suzuki-fruitvlieg en die overleeft dat niet. De WUR onderzocht afgelopen zomer 35 locaties in zeven provincies. Op 24 locaties werden de wespen van zo’n 1,5 millimeter gevonden. ‘Het is toch een verrassende vondst, in de zin dat we heel veel van deze sluipwespen hebben gevonden in Nederland. Dat is een teken dat hij zich hier goed thuis voelt’, aldus Herman Helsen, entomoloog van de Wageningen Universiteit bij de NOS.

Net spannen mag niet: horizonvervuiling
Kersenteler Marcel Leesens probeert ondertussen zijn weg te vinden tussen de verschillende regels, meldt L1. Daarbij heeft hij ook nog eens last van het feit dat de scheiding tussen de gemeentes Maastricht en Eijsden-Margraten op zijn terrein ligt. ‘We zouden graag een net spannen over onze bomen, een Suzuki-gaas. Dan kunnen we de fruitvlieg weghouden zonder bestrijdingsmiddelen. Maar dat mag niet, want het afdekken met een net valt onder horizonvervuiling. Dat is verboden als aantasting van het landschap. Vlak over de grens in België kan het wel.’

Benelux Unie streeft naar gelijke uitgangspunten
Liesje Schreinemacher pleitte in 2023 als Minister van Internationale Handel voor het Europese kwaliteitslabel voor de Limburgse vlaai. Inmiddels is zij adjunct secretaris-generaal van de Benelux Unie, het orgaan dat streeft naar gelijke uitgangspunten voor Belgische en Nederlandse ondernemers.

‘We zijn in die Euregio economisch helemaal met elkaar geïntegreerd. Dan wil je dezelfde regels voor de boeren aan de ene en aan de andere kant van de grens. Dit is wel echt iets waar wij ons als Benelux Unie voor inzetten’, vertelt Schreinemacher bij L1.

Tekst uit Bakkerswereld geschreven door Anne Mieke Ravenshorst en gepubliceerd op 18 mei 2026