Fairtrade begint in jouw achtertuin

Frank van Eerd zw

Kent u die momenten waarop de wereld even stil lijkt te staan? Dat u verstilt, kippenvel krijgt en u aan alles voelt dat het klopt? Een moment waarop de stukjes op hun plek vallen en u zich beseft dat u dingen doet die daadwerkelijk zin hebben?

Onlangs overviel mij dit gevoel. Heel onverwacht. Op een plek waar ik me in gedachten al stilaan het voorbereiden was op een lezing die ik moest gaan geven over bijzondere granen. Voordat ik mijn verhaal mocht vertellen, stond er een goede bekende van me op de bühne. Een collega waar ik al sinds het prille begin van de Bisschopsmolen mee samenwerk. Een onmisbare schakel in onze keten. Deze man is namelijk verantwoordelijk voor het malen van onze granen. Onze molenaar.

Raoul Schyns van de Commandeursmolen in Mechelen gaf ons niet zomaar een presentatie. Hij las ons een brief voor. Geschreven vanuit het hart. Een brief waarin hij ons liet stilstaan bij wat hij om zich heen ziet gebeuren en de uitdagingen die hij als molenaar al jaren op zich af ziet komen. Zaken die niet alleen hem treffen, maar zijn volledig keten. Hij ziet zich daarin onlosmakelijk verbonden met zijn toeleveranciers (de telers) en zijn afnemers (de bakkers) die op hun beurt weer in contact staan met de consument. Een consument die vraagt om een helder en eenduidig antwoord op de vraag: “waar komt mijn voedsel vandaan?”. Een ogenschijnlijk simpele vraag waar velen vaak het antwoord op schuldig blijven. Veel graan wordt namelijk verhandeld op de graanbeurs en vermengd met de bulk. Het is ook deze graanbeurs die de prijs bepaalt. Wereldwijd. Een te lage prijs die ervoor zorgt dat graan voor boeren veelal puur als wisselgewas wordt gezien (ze creëren met graan een goede voedingsbodem voor beter renderende gewassen zoals wortels).

Raoul pleitte voor een eigen transparante keten: teler-molenaar-bakker-consument. Een keten waarin de teler de prijs krijgt die zijn product verdient. Een graanprijs die het doen van duurzame investeringen mogelijk maakt en waarmee de teler zijn bedrijf gezond kan houden. Een prijs die het rechtvaardigt om ook te investeren in een gewas als graan. Ik dacht even dat ik mezelf hoorde spreken…

Wat mij kippenvel bezorgde, was de passie waarmee hij sprak over ons gezamenlijke Kollenberger Spelt initiatief. Hij noemde het exemplarisch: “Met fairtrade als uitgangspunt hebben we een keten kunnen opbouwen tussen lokale Zuid-Limburgse telers, de Commandeursmolen als lokale molenaar, de handel als distributiepunt en de aangesloten bakker. In tijden van spelt-prijs hausse hebben we de prijsstijging marginaal weten te houden. We bouwen met z’n allen aan continuïteit, met het oog op transparant brood.”

Zijn verhaal deed me beseffen dat ik destijds de juiste keuze heb gemaakt om te gaan samenwerken met een man als hij. Iemand die zijn vak verstaat, gelooft in de kracht van regionale samenwerking. En bovenal iemand die transparant handelt en op en top betrouwbaar is. Dit moment en deze presentatie veegden voor mij alle momenten van onzekerheid en gevoelens van frustratie in een klap van tafel. Raoul bezorgde me het zetje in de rug om door te gaan met dat waar ik me met mijn team al jaren hard voor maak: een transparante graanketen die, naar mijn overtuiging, de beste broden oplevert. Dank je, Raoul.